Piyano İçin Oluşturulmuş Yapay Zekâ Dil Modellerinin Teknik ve Eğitsel Yönleri Bakımından İncelenmesi

Yazarlar

  • Piraye Polat Köksal Gazi Üniversitesi image/svg+xml Yazar
  • Doç. Dr. Gülşah Sever Yazar

DOI:

https://doi.org/10.65604/25qw6h76

Anahtar Kelimeler:

Piyano Eğitimi- Yapay Zeka Dil Modeli- Müzik Teknolojileri

Öz

Yapay zekâ araçlarının son yıllarda günlük yaşantımızda yaygın bir şekilde kullanılmaya başlamasıyla farklı alanlarda uzmanlaşmış alt dil modellerinin de geliştiği görülmektedir. Bu alt dil modellerinin müzik ve müzik eğitimi açısından da geliştirildiği görülmektedir. Bu bakımdan bu çalışma güncel literatürde yer alan piyano odaklı YZ modellerini; geliştirici kişi/platform, yılı, temel kullanım amacı, hedef kitle, pedagojik yaklaşım, etkileşim durumu, çıktı niteliği ve erişilebilirlik olmak üzere sekiz temel kategori altında incelemeyi ve eğitimde kullanılabilirliği üzerinde fikirler oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi modelinde kurgulanmış bir betimsel analiz çalışmasıdır. Büyük dil modellerinin alt yapısı kullanılarak amaca yönelik farklı özelleşmiş dil modelleri oluşturmak mümkündür. Bu dil modelleri profesyonel olarak kod yazımı ile ya da istem tabanlı olarak oluşturulabilmektedir. Bir yazılımcı desteğine ihtiyaç duymaksızın alan uzmanlarının da mesleğinin profesyonel gereklerine göre istem tabanlı olarak alt dil modelleri geliştirebilmektedirler. Bu bakımdan alt yapı sağlayan OpenAI firmasının ChatGPT modeli istem tabanlı yapısıyla piyano eğitimine yönelik çok sayıda alt dil modeline sahiptir. Bu nedenle araştırma kapsamında ChatGPT’nin piyano eğitimi için alt dil modelleri kullanılmış ve bununla sınırlı tutulmuştur. Alt dil modelleri, uzman görüşü alınarak hazırlanmış olan değerlendirme ölçütleri yoluyla analiz edilecektir. Bu ölçütler içerisinde hem bu dil modellerinin teknik özellikleri hem de eğitimde kullanılabilirliği özelinde maddeler yer almaktadır. Analiz sonucu elde edilecek bulgular bu ölçütler ışığında değerlendirilecektir. Piyano eğitiminin gerekleri ve piyano eğitiminde nasıl kullanılabileceğine ilişkin önerilerde bulunulacaktır.

Yazar Biyografisi

  • Doç. Dr. Gülşah Sever

    Doç. Dr. Gülşah SEVER; 1983 yılında Ankara’da doğdu. İlk keman çalışmalarına 1993 yılında Prof. Sadettin ÜNAL ile başladı. 1996 yılında Ankara Anadolu Güzel Sanatlar Lisesini kazanarak burada çalışmalarını Handan DARENDELİOĞLU ve Prof. Şeyda ÇİLDEN ile sürdürdü. 2000 yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı’nı kazanarak keman çalışmalarını yine Prof. Sadettin ÜNAL ve Prof. Şeyda ÇİLDEN ile sürdürdü. 2004 yılında üniversiteden Fakülte Birinciliği derecesi ile mezun oldu. 2005 yılında aynı kurumda Araştırma Görevlisi olarak göreve başladı. 2006 yılında aynı kurumda “Erken Yaş Keman Eğitimi Veren Öğretmenlerin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı tezi ile Yüksek Lisans derecesini tamamladı. 2011 yılında “Zihinsel Hazırlık Çalışmalarının Keman Performansına Etkisi” başlıklı tezi ile Doktora eğitimini tamamladı. Lisansüstü eğitimi boyunca Gazi Akademik Orktestrası, Çilden Yaylı Çalgılar Topluluğu ve Musa Göçmen Senfoni Orkestrası ile sayısız konser ve turne gerçekleştirdi. Solo konser çalışmalarını sürdürdü. Christophe BOSSUAT ile Suzuki birinci ve ikinci seviye, Wilfried VanGORP ile Suzuki üçüncü seviye eğitimlerini alarak lisanslı bir Suzuki Eğitimcisi oldu. Erasmus programı ile İtalya Bari Konservatuvarı’nda üç ay boyunca Francesco D’Orazio ve Francesco MASI ile keman çalışmalarını sürdürdü. Genişletilmiş Erasmus+ programı ile Güney Kazakistan Devlet Pedagoji Üniversitesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalı’nda misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi. 2022 yılında ÜAK tarafından doçent ünvanını alan Gülşah SEVER, halen Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı’ndaki görevini sürdürmekte ve lisans düzeyinde Bireysel Çalgı- Keman ve müzik teknolojileri, lisansüstü düzeyde Dünya Müzik Yaklaşımları, Erken Yaş Çalgı Eğitiminde Yöntem ve Teknikler, Okulöncesi Müzik Eğitiminde Suzuki Yaklaşımı, Müzik Araştırmacılığında Bilgisayar Uygulamaları ve Müzik Teknolojisi derslerini yürütmektedir. 

Referanslar

Yayınlanmış

12-06-2026

Sayı

Bölüm

Makaleler

Nasıl Atıf Yapılır

Polat Köksal, P., & Sever, G. (2026). Piyano İçin Oluşturulmuş Yapay Zekâ Dil Modellerinin Teknik ve Eğitsel Yönleri Bakımından İncelenmesi. Journal of the Music Research Association, 2(1), 103-129. https://doi.org/10.65604/25qw6h76